Lepistes Balıkların Hamile Olduğu Nasıl Anlaşılır

Lepites balıklarınızı hamile olup olmadığını aşağıdaki resimlere bakarak anlayabilirsiniz.Resimdeki kadar karnı şişmiş olan balıkların doğurmak üzere olduğunu anlıyabilirsiniz eğer balığının karnı aşağıdaki balıklar kadar olursa yavruluğa koymanız gerekir.Çünkü  balık 1-2 gün içinde doğuracaktır bazen yavruluğa koyduktan bikaç saat sonrada doğurabilir doğum bittikten sonra anne balığı alarak tekrar akvaryuma koymanız gerekir yoksa hepsini yiyecektir.

HAYVANLARDA RAŞİTİZM HASTALIĞI

İnsanlardan bildiğimiz raşitizm hastlığı kemiklerin zayıflayarak kırılgan olmaları veya gelişmeme hastalığı olarak tanımlanır.Aynı hastalık evimizde beslediğimiz hayvanlarımızda da bulunabilir.

Raşitizm; Kalsiyum (Ca), Fosfor (P) ve D vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen bir kemik hastalığıdır. Kemik oluşumunun tam olmaması nedeniyle tedavisi geciktirilmiş, ihmal edilmiş vakalarda uzun kemiklerde şekil bozukluğu meydana getirir.

D Vitamini, diğer adıyla Kalsiferol, özellikle kemik ve diş yapısı gelişimi açısından önemli bir vitamindir. Kalsiyum ve fosfor emilimini düzenleyerek kemiklerin ve dişlerin güçlenmesini sağlar. Raşitizmi önler.

Kemik ve diş gelişimi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle bebeklerde ve büyüme dönemindeki hayvanlarda D Vitamini ihtiyacını karşılamak önemlidir. Sindirim sistemine iyi gelir, bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar.

D Vitamini Hangi Besinlerde ve Nelerde Bulunur? Normalde yeterli miktarda güneş ışığı alan hayvanlarda D vitamini vücut tarafından yeterince üretilir. Bununla birlikte; yeni doğanlarda, büyüme dönemindeki hayvanlarda, gebelikte ve süt emzirme dönemlerindeki dişilerde D Vitamini ihtiyacı arttığı için besinlerle dışardan daha fazla miktarda alınması gerekir.

Güneş başlıca D Vitamini kaynağı olmakla birlikte, balıketi, balıkyağı, süt, yumurta sarısı, karaciğer, peynir D Vitamini içeren besinler olarak sayılabilir.

Yavru kediler annelerini ememedikleri veya az emdikleri zaman ileride kendileri için gerekli olabilecek yeteri kadar D vitaminini depolayamazlar. D vitamini, kalsiyum ve fosforun kemik dokuya geçmesini sağlar. Dolayısı ile D vitamini eksikliği kemik gelişimini engeller.

Kalsiyum, fosfor ve D vitamini birbiriyle bağlantılıdır. Birinin eksikliği kemiğin gelişimini engeller.

Kalsiyumun eksikliği gibi fazlalığı da istenmeyen bir durumdur. Genelde hayvan sahipleri Veteriner Hekimlerine danışmadan hayvanlarına D vitamini ya da kalsiyum takviyesi yapar, bu da ileride sakıncalı durumlara neden olabilir. Kalsiyum fazla alınırsa fosfor, fosfor fazla alınırsa kalsiyum kemiklerden atılır ve kemik gelişimi engellenmiş olur.

Raşitizmin en belirgin özelliği; kemiklerdeki ağrıdır. Kemiklerde eğilme, “O” bacak, “X” bacak, omurgada eğrilik, yabancı cisim yeme (taş, toprak), sindirim sistemi rahatsızlıkları, kabızlık ve ishal görülebilir.

Sonuç olarak annelerin gebelik öncesi ve sonrası sağlıklı, dengeli beslenmesine özen gösterilmeli, Veteriner Hekim kontrolünde kalsiyum, fosfor ve D vitamini takviyesi yapılmalı, doğacak yavruların güneş ışığından yeteri kadar faydalanmaları sağlanmalıdır.

Birçok hayvan türü belli bir seviyeye kadar eğitilip, öğretilebilirler. Yunuslar ve köpekler bunun en güzel örneklerindendir. Yunuslar denizlerdeki en zeki hayvanlardır. Dost canlısı ve yardımseverdirler.

Bu özellikleri sayesinde insanlar, özellikle de çocuklar, hiç korkmadan yanlarına yaklaşabilir, onları sevebilir ve hatta onlarla oyun oynayabilirler.

Yunusların en önemli özellikleri ise kendilerine verilen komutları anlamaları ve bu şekilde pekçok şey öğrenebilmeleridir. Bir el hareketi ile yukarı zıplaması, bir el çırpma ile halkanın içinden geçmesi gerektiğini anlayan yunusların zekaları gerçekten de ilgi çekicidir.

Yunusların yaptıkları şovlar, görsel açıdan bir şölene dönüşürken, eğitimli köpekler ise birçok hayati konuda insanların yardımına koşarlar. Köpeklerin koku alma duyuları çok güçlü yaratılmıştır. Beyinlerindeki koku alma merkezi, insanlarınkinden 40 kat daha fazla gelişmiştir.

Köpekler sahip oldukları bu mükemmel duyu organı sayesinde pekçok alanda insanların vazgeçilmez yardımcısı olmaktadırlar. Örneğin; Saint Bernard cinsi köpekler sevimli görüntülerinin ardında, son derece duyarlı burunları ile kar altında gömülü kalan yaralıları kolayca bulup çıkarabilirler. Polis köpekleri, kendilerine koklatılan küçük bir eşyadan yola çıkarak o eşyanın sahibini bulabilirler. Öte yandan köpekler, bizim duyamadığımız bazı sesleri duyabildiklerinden; sesleri, insanlardan 4 kat daha uzak mesafeden fark edebilirler.

Bu nedenle göçük altında kalan kişilere ulaşmak için de köpeklerden faydalanılır. Ayrıca köpekler gözlerindeki özel bir yaratılış sayesinde, karanlıkta insanlardan çok daha iyi görürler. Hareketli cisimleri çok daha uzaktan algılayabilirler. Hiçbir şekilde aklı ve şuuru olmayan bu hayvanlar, kendilerinden beklenmeyecek bir davranışla bazı komutları öğrenebilmektedirler. Ve bu komutları doğuştan sahip oldukları bazı özellikler ile birleştirerek insanlara çok önemli faydalar sağlayabilmektedirler.

Kimi zaman oldukça saldırgan olabilen bu hayvanların ehlileşmeleri de Allah’ın Munis sanatının tecellilerindendir. Üstün güç sahibi olan Allah, bir örnek edinmeksizin bu canlıları yaratmış ve onları ehlileştirerek insanların hizmetine sunmuştur.

Arıların sağır olduklarını biliyor muydunuz…

Arıların koku alma organları antenlerinin üzerinde bulunur. Anteninin içine doğru beyninden gelen koklama sinirleri uzanır. Ancak bu sinirler koku maddeleriyle doğrudan temas etmezler. Çünkü böceklerin vücudu antenler de dahil olmak üzere kabuk ile kaplıdır.

Arı antenleri mikroskop altında incelendiğinde antenin üzerinde pek çok delik dikkati çeker. Beyinden gelen koklama sinirleri bu deliklerin içinde son bulur. Ancak bu deliklerin üzeri özel bir zarla kaplıdır ve sinir uçlarını korumaya yarar. Buna rağmen kokuyu geçirebilme özelliğine sahiptir. Bu deliklerin arası ise incecik tüylerle kaplıdır. Bunlar arının duyum tüyleridir.

Sağır olan arıların buldukları yerleri birbirlerine nasıl haber verdiklerini araştıran bilim adamları mucizevi bir durumla karşılaşmışlardır. Arılar tarif etmek istedikleri yeri “dans ederek” diğerlerine anlatırlar. Dans boyunca diğer işçiler, tarifi yapan arının etrafında kümelenir ve her hareketini takip ederler. Ayrıca dansçının titreşen karnına antenleri ile dokunurlar. Bu hareket çok önemlidir, çünkü arının havada oluşturduğu kesintili akım besin kaynağının uzaklığını bildirir. Arının gövdesinin alt kısmını sallaması sayesinde hava akımları oluşur. Diğer arılar da antenleri ile bu akımları algılar ve gidecekleri besin kaynağının uzaklığını bu sayede tespit ederler.

Yani buradan anlaşılıyor ki arılar sağır oldukları için yüksek sese bir tepki veremiyorlar…

Su kaplumbağaları üzerlerine (kalsiyum ve vitamin eklenmiş) tatlı su balıklarını çok severler, özellikle taze alabalık en sevdikleri yiyeceklerden biridir. Bunun yanında kurutulmuş karides ve unkurduna da bayılırlar. Kurtçuklar aslında iştahı kapalı olan veya yavru kaplumbağalar için daha çok iştah açıcı olarak kullanılır. Kaplumbağalar için özel olarak hazırlanmış minik çubuk şeklindeki yemler bağırsakları için çok uygundur. Su kaplumbağalarına vitamin ekli yemlerden haftada 3-5 tane verilmesi uygundur.

Yağlı ve mayalı yiyeceklerden uzak tutunuz. Yavruyken daha çok et, erginliğe ulaşınca daha çok sebze ağırlıklı beslenmek isteyeceklerdir. Ergin kaplumbağaların yavrulardan daha çok kalsiyuma ihtiyaçları vardır. Ancak kalsiyum hayatları boyunca önemli bir unsurdur. Tatlı su balıkları, yumurta beyazı ve sebzeler en uygun yiyeceklerdir. Bunun yanında piyasada satılan kaliteli yemler mevcuttur. Sera Raffy P ve Sanyu en tanınanlarıdır. Özellikle Sera marka yem, bütün vitamin ihtiyacını karşılayacak niteliktedir. Arada bir vitamin verilmesi uygundur. Vitamin A-B-D-E karışımları satılmaktadır. Yavru kaplumbağalar sebze sevmezler o yüzden üzülmeyin. Ancak bol güneş (veya UV) ve uygun vitamin zengini yemlerle çabuk büyüyeceklerdir.

Kırmızı yanak su kaplumbağaları (Red eared slider-trachemys scripta elegans) yaklaşık 20-25 yıl yaşar ve çok uzun bir arkadaşlığınızın olacağını unutmayınız. Büyüklükleri erkeklerde 25 cm, dişilerde 30 cm ’ye kadar ulaşır. Akvaryumunuzu alırken büyüyeceklerini de hesaba katmanız gerekir.

Akvaryumda kaplumbağalar ile birlikte balık beslediğinizde bu balıklar bir süre sonra kaplumbağalara yem olacaktır. Ayrıca canlı olarak vereceğiniz balıkların parazit taşımadıklarına dikkat etmelisiniz.

Suyun kirlenmesini istemiyorsanız, yem verirken başka bir kapta veriniz. Yemi karada yiyemezler.

Kaplumbağa çeşitlerine göre beslenme farklılığı göstermekle birlikte bütün kaplumbağalar için dana yüreği pek yararlı değildir çünkü vücuttan sindirim sırasında değerli kalsiyum alır götürür, hatta tavuk ciğeri özellikle zararlıdır! Deniz balığı mümkün olduğu kadar az verilmelidir çünkü içlerindeki tuz oranı zaman içinde böbreklerine zarar verir ve et hem kara hem tatlı su kaplumbağaları için yine zamanla zararlıdır, kalsiyumun harcanmasına sebep olur, bunun yanında doğal yiyecekleri de değildir. Hayvanın sürekli yeşillik yemek istemesi de normal değildir. Yememe veya bir anda farklı beslenme şekli bir sorunun göstergesi olabilir. Tüm küçük balıklar ile de beslenme sağlanabilir. Akvaryumun içine çabuk çoğalan küçük balıklar bırakılabilir, böylece kaplumbağa hem arada bir onları yer hem de avlanır.

Kaplumbağalara bir saat içerisinde tüketebilecekleri kadar yem verilmelidir, yemedikleri suda kalır. Bunların temizlenmesi önemlidir. Hazır yemlerin tek başına verilmesi doğru değildir.

Çiğ et ve tavuk eti ile ilgili çok soru gelmektedir, bu sorulara tam bir cevap vermek anlamında:

Et, sakatat, tavuk ciğeri gibi yiyecekler fazla yağlı ve proteinlidir. fazla protein ise gut hastalığına yol açar. azı karar fazlası zarar prensibi itibariyle hareket ediniz. Cüssesine göre ne kadar yiyebileceğini anlayabilirsiniz. Genç kaplumbağalar etçil ağırlıklı bir beslenme tercih ederler, yaşlandıkça sebze ağırlıklı yemleri sevmeye başlayacaktır.

Unutmayınız ki kaplumbağalar sağlıklı yaşayabilmek için bizlerin verdikleri yiyeceklere muhtaçtırlar. Beslenmelerinin aksatılması veya dengesiz olması ileride hastalıklara ve ölümlere yol açabilir.

Evet hemen hemen hepimizin özellikle ilkbahar ve yaz aylarında gördüğü rengarenk canlılardan yani kelebeklerden bahsedeceğim daha doğrusu kelebeklerin o mükemmel kanatlarından…

Kelebeklerin kanatlarına dikkatle baktığımızda kusursuz bir simetrinin hakim olduğunu görürüz. Bu tül görünümlü kanatlar, şekillerle, beneklerle ve renklerle süslenmiş olarak yaratılmış ve sonuçta her biri birer sanat harikası olan görüntüler meydana getirmiştir.

Kelebeklerin kanatlarında, ne kadar karmaşık olursa olsun, her iki taraftaki desenin ve renklerin tıpatıp birbirleriyle aynı olduğunu fark edebilirsiniz. En ufak bir nokta dahi her iki kanatta birden yer alır, dolayısıyla ortaya kusursuz bir düzen ve simetri çıkar.

Aynı zamanda o incecik kanatlardaki bir renk, diğerine hiçbir şekilde karışmaz ve var olan renkler keskin çizgilerle birbirlerinden ayrılır. Oysa bu renkler üst üste dizilen pulcukların bir araya gelmesiyle oluşur. Elinizi dokunduğunuz an dağılıveren bu pulcuklar nasıl oluyor da sıralarını hiç şaşırmadan aynı deseni tutturacak şekilde iki kanatta da dizilebiliyorlar? Tek bir pulun bile yer değiştirmesi kanatlardaki simetrinin bozulmasına ve estetiğin kaybolmasına neden olabilir. Oysa yeryüzündeki hiçbir kelebeğin kanadında bir düzensizlik göremezsiniz. Sanki her biri bir ressamın elinden çıkmış gibi düzgün ve estetik görünümlüdür.

Akvaryumlarda en çok beslenen balık japon balığıdır diyebiliriz. Hepimiz bu balıkları özellikle turuncu renkleri ile tanırız. Birçok akvaryum tutkununun japon balığı tecrübesi vardır. Latince adı Carassius auratus’tur. Kökeni Asya’ya dayanır. Japon balıkları hem etçil hem de otçul beslenebilir. Barışçıl bir balıktır. Yüzme seviyesi dip ve ortadır. Cinsiyet ayrımı yapabilmek için üreme dönemini beklemek gerekir üreme döneminde erkeklerin solungaçlarında kabarcık benzeri yapılar oluşur. Üremeleri düz yumurta dökerektir. Yumurtalar su koşullarına bağlı olarak 4 – 6 gün içine açılırlar. Uygun sıcaklık 18-24 derecedir. En fazla büyüdüğü boy 35 cm dir. Bir Japon balığı için 25 lt akvaryum hacmi idealdir. Suyun pH ı 6.0-8.5 arasında olmalıdır. İyi bakım koşullarında 25 yıl yaşayabilirler. Midesi olmadığı için doyma eğilimi yoktur atılan tüm yemi yeme istekleri vardır bu konuda dikkat edilmelidir. Bakımı kolay bir balıktır akvaryuma yeni başlayanlar için uygundur.

Kediler insanlara muhtaç değildir. İnsanlar olmadan da onlar kendilerine bakabilirler.

Fabrikalarda yapılan hazır kedi mamalarında gerekli olan geliştirici maddeler, yüksek besinli albümin, yağ, karbonhidratlar bulunmaktadır. Sağlıklı ve uygun hazırlamaya dikkat ederseniz kedinizin yiyeceğini kendinizde hazırlayabilirsiniz.

Et
Kediler her tür eti sever. Çok yağlı olmamak kaydıyla her çeşit eti pişmiş ve küçük parçalar halinde verebilirsiniz. Etin suyu da kuru mamanın ıslatılmasında kullanılabilir.

Yumurta
Çok değerli bir besindir. Ama yumurta akı pişirilmelidir. Çiğ yumurta akının içinde B vitaminini nötralize eden kimyasal bir madde olduğu için çiğ halde verilmez. Yumurta sarısı ise çiğ ya da pişirilmiş olarak verilebilir.

Patates, makarna (nişastalı besinler)
Kedilere enerji sağlaması açısından önemlidir. Bunun yanında bu yiyecekler şişmanlatabilir.O nedenle kilolu kedilere verilmese de olur.

Peynir
Çok değerli yiyeceklerdir. Ama çok az tuz içermelidir.

Sebzeler
Hazım ve dengeli bir beslenme için gereklidir.Besin değeri çok azdır. Ancak kedinin sebzeyi yemesi için etle birlikte pişirilmesi ya da köfte içerisine katılması gerekir.

Balık
Çok önemlidir, ama balıkta B1 vitaminini etkisiz hale getiren bir enzim olduğu için pişirilmesi gerklidir. Haşlarsanız balıktaki besleyici maddeleri öldürürsünüz. Bu nedenle en iyisi ızgara yapmaktır. Fosfor açısından zengin ve hazmı kolay olan balık, kılçıkları ayıklanarak verilmelidir.

Ciğer
Kedilerin çok sevdiği yiyecekler arasındadır. Yüksek besin değeri olmamasına karşın diyet görevini de üstlenir. Çiğ ciğer ishale, pişirilmiş ciğer ise kabızlığa neden olabilir. Çok fazla çiğer tehlikeli olabilir. Bu nedenle sık vermemek yaralıdır.

Çimen
Besin değeri olmayan fakat bir kabın içine yerleştirildiğinde kediler tarafından hazmı ayarlamak için kullanılan ve yutulan yabancı (kıllar) maddelerin de atılmasını sağlayan hazım için faydalı bir malzemedir. Bir saksı içerisinde evde büyütülen çimenler tazelik ve sağlık açısından tercih edilmelidir.

Tatlı gıdalar
Şişmanlatır, dişlerine zarar verir, görme bozukluğu yaratır. Kısaca kediler için uygun değildir.

Dikkat edilmesi gerekenler !
- Kediler sanıldığı gibi küçük kemikleri çiğnemezler, yutarlar. Bu nedenle özellikle küçük tavuk kemikleri sindirim sisteminde ciddi problemlere sebep olabilir. Bu nedenle balık ta olduğu gibi tavugun da kemikleri ayıklanmalıdır.
- Tavuk özellikle ishal olan kediler için yararlıdır.
- Uzun süre sadece tek tip yiyecekle beslenmemelidir. Yukarıda belirttiğimiz besinler tek başlarına çok fazla anlam ifade etmezler.
- Küçük kedilere günde birkaç kez, yetişkinlere ise günde iki kez yemek verilmelidir.
- Hazırladığınız sağlıklı yiyecekler bazen kedi tarafından beğenilmeyebilir. Ve kediniz açlık grevine girerek günlerce yemek yemeyebilir. Lütfen taviz vermeyiniz.
- Yemeklerin belli saatlerde dakik olarak verilmesi faydalıdır.

Gebe kedilerin mineral, vitamin, protein ve kalsiyuma gereksinimleri artar. Bağırsaklarda uzun süre kalan yiyecekler ( çiğ ciğer ya da et ) verilmemelidir.
Bunlar kabızlığa ve gaza neden olabilirler.

Gebe Kedilere ;
- Beyaz Peynir
- Balık
- Tavuk
- Sebze verilmelidir. Çünkü bunların sindirimi kolaydır.

Çok yavrulu kedilerin sütü yavrularına yeterli olmayabilir. Bu durumda;
- Süt
- Beyaz Peynir
- Yoğurt
- Kalsiyum, fosfor ve D vitamini içeren besinler
annenin sütünün artması ve sağlığını koruması açısından önemlidir.

Yavru köpegin tuvalet aliskanligini kazanmasi zaman alir. Iki, üç aylik yavrudan tuvalet aliskanligini kazanmasini kimse bekleyemez. Köpegin tuvaletini nereye yapacagini ögrenmesi bazen alti aylik olana kadar, bazi irklarda bundan da fazla sürebilir. Bazi kisiler Iki, üç aylik yavruyu eve getirdikten sonra üç, bes günde tuvaletini ögrenmesini beklemektedirler. Bu imkansizdir. Köpegin kaslari güçlenmediginden istese de tuvaletini tutamaz ve geldigi zaman yapmak zorundadir.
Bebeklerin de yürümeye basladiktan sonra altlari bezlenmektedir, onlarinda tuvalet aliskanligini kazanmalari için belli bir süreye ihtiyaçlari vardir. Bana çok sayida e-posta ile bu konuda soru gelmekte ve yeni yavru alanlar köpegin tuvaletini ögrenemediginden ve evdeki pislikden sikayetci olmaktadirlar. Yavru büyütürken bu pislige katlanilmasi gerekmektedir. Eger köpegin tuvaletini ögrenene kadar geçecek olan üç, bes ay içinde bunlara dayanamayacaksaniz yavru köpek almamalisiniz.

Tuvalet egitimi köpegin muhtemelen sahibinden görecegi ilk egitim olacaktir. Tuvalet egitimine baslanmadan önce köpek sahibinin bilmesi ve daima göz önünde bulundurmasi gereken, köpek davranislarini dogru olarak anlamak ve olayi köpegin bakis açisindan görmekdir. Köpek dogru ve yanlisi sadece tehlikeyi ve emniyeti ögrendigi zaman algilayabilir. Bir yerde köpek için dogru yada yanlis yoktur. Köpek kendisi için tehlikeli olarak bildigi seylerden kendini sakinir, emniyetli olarak gördüklerini ise uygular. Köpege verilen ödüller, pozitif pekistirmeler ona emniyeti; pozitif cezalandirmalar, negatif pekistirmeler sakinmasi gerekenleri ögretir.
Tuvalet egitimi sirasinda köpegin tuvaletini yaptigi yer istenmeyen bir yer ise ve buraya tuvaletini yaparken yakalanmis ve cezalandirilmissa bu yer onun için tehlikeli olarak algilanir. Bunun aksine tuvaletini yaptigi yer istenilen bir yer ise ve yaptigi anda ödüllendirilirse veya hiçbir ceza görmezse burasi da onun için emniyetli bir yer olarak algilanir. Bunun yaninda cezayi ve ödülü veren sahibin köpegin tuvaletini yaptigi an yaninda ve ona görünür olmasi veya olmamasi köpegin, sahibinin yoklugunda veya varliginda durumu emniyetli veya tehlikeli olarak algilamasina da yol açar.
Bir kaç örnek vermek gerekirse köpek oda da tuvaletini yaparken yakalanip cezalandirilirsa sahibinin yaninda odaya tuvaletini yapmayi tehlikeli olarak algilayacaktir. Fakat sahibi oda da yokken yaparsa dogal olarak aninda cezalandirilamayacagi için oda da sahibinin yoklugunda tuvaletini yapmayi emniyetli olarak algilayacak ve sahibinin yoklugunda tuvaletini yapmaya devam edecektir. Oda da sahibi varken gidip masanin altina veya koltugun arkasina tuvaletini yapatiginda ise sahibi tarafindan görülmeyecegi için aninda cezalandirilamiyacak, bu durumda da köpek oda da sahibi olsa bile masa altina ve koltuk arkasina tuvaletini yapmayi emniyetli olarak algilayacak ve yapmaya devam edecektir. Köpegin tuvaletini yapmasini istedigimiz yer evin disinda ise her tuvaletini yaptiginda ödüllendirilmesi ve bu davranisinin pekistirilmesi köpegin disarisini emniyetli olarak algilamasina neden olacaktir.
Tuvalet egitiminde basarili olmanin sarti köpegi devamli gözetim altinda tutmak ve tuvaletini yapacagi an aninda müdahale etmektir.
Köpeginizi tuvaletini yapmak için disari çikardiginiz zaman onunla oynamamaniz, gezmeye baslamamaniz gerekmektedir. Köpegin çisini ve kakasini yapana kadar bekledikten ve yaptigi anda ödüllendirdikten sonra oyuna ve gezmeye baslamaniz köpegin yaptigi bu davranisin arkasindan ödül, oyun ve gezinti gelecegini bilmesi, evin disina yaptigi tuvaletinin pekistirilmesine neden olacaktir. Eger köpegi disari çikardiginizda önce gezdirir ve oynar tuvaletini yaptiktan sonra da alip eve götürürseniz, köpek disari tuvaletini yapmasini oyunun bittigi ve eve girilme zamaninin geldigi olarak algilayacagindan disarida yapilan bu davranis pozitif pekistirilemiyecek, hatta negatif cezalandirmaya dönüsecek ve dolayisiyla her disari çiktiginda tuvaletini yapmakta gecikecek belkide sizin bu süreyi beklemeyip köpegi içeri almaniza neden olacaktir.
Yukarida anlatilanlardan da anlasilacagi gibi köpege tuvalet egitimi verilirken her egitimde oldugu gibi istenen davranislar ödüllendirilip pekistirilecek ve istenmeyen davranislarda daha yapilmadan önlenecek veya görmezlikten gelinecektir.
Köpegin tuvaletini istenilen yerde yaptigi zaman ödüllendirilmez ise bu tuvalet egitimi olmaktan çikip köpegi kendi basina birakmak olur. Egitimde mutlaka ödüllendirme (pekistirme) olmalidir.
Köpege vereceginiz tuvalet egitiminde uyulmasi ve uygulanmasi gereken bazi yöntemler ve araçlar vardir. Bunlarin basinda kafes egitimi gelmektedir.

Yavru Köpeklerde Beslenme

Köpekler etoburdurlar. Sindirim sistemleri, tek bir mideden ve kısa bir bağırsak sisteminden oluşur. Bu sistem et ve et bazlı besin maddelerini kolayca sindirebilir.

Yavruların sütten kesilmesi yaklaşık 4-6 haftalıkken gerçekleşir. Irklara göre degısiklik göstermekle birlikte yavru bir köpeğin erişkin hale gelinceye kadar geçen gelişme süreci 10-16 ayda tamamlanır. Gelişme çağında onları en iyi şekilde beslemek gerekir. Bu nedenle gelişme dönemi boyunca beslenme yavru kuru mamaları veya yavru konserve mamalarıyla yapılmalıdır.

Köpeklerin farklı hayat evrelerinde farklı gereksinimleri vardır. Yavru köpeklerin besin gereksinimleri, erişkin bir köpeğin ihtiyacından daha fazladır. Bu fazlalık yavruların büyüme dönemindeki ihtiyaçlarından ve aktivitelerinden kaynaklanır. 3 aylık yavru ile 8 aylık yavrunun gereksinimlerinde bile farklılıklar görülür. Bu yüzden yavrular, gereksinimlerine uygun yüksek biyolojik değerli ve kolay sindirilebilir proteinler, yeterli oranda kalsiyum ve uygun kalsiyum/fosfor oranı içeren vitamin açısından zengin diyetlerle beslenmelidir. Proteinler, doğru vücut büyümesi ve kas gelişimi açısından önemlidir.

Yavrular 4-5 haftalık olduklarında kuru mama, ıslatılarak yada yavru konserveleriyle karıştırılarak verilmelidir. Böylece yavruların mamalarını koklamaları, yalamaları ve ısırmaya başlamaları teşvik edilir. Bu ıslatma işlemi, kuru mamaya daha fazla aroma kazandırarak tadını, kokusunu ve lezzetliliğini arttırır. Ayrıca mamanın daha yumuşak olmasını ve sütten yeni kesilen yavruların —cıg—neme refleksini uyarak mamayı daha kolay almalarını sağlar. Bu uygulamanın yavrularda şekillenebilen mide —sıs—kinlerini, mide dönmelerini ve gaz oluşmasını engellediği de uzmanlar tarafından belirtilmektedir.

Mamanın ıslatılması ilk 2-3 aylık dönemde süt ile yapılabilir. Daha sonraki dönemde mamanın ıslatılması gerekirse bu işlem su, et suyu yada yemeklerin sularıyla yapılmalı, süt kullanılmamalıdır. Köpeklerin süte gereksinim duyduğu dönem ilk 2-3 aydır. Bundan sonraki dönemlerde süt sindirim sisteminde problemlere ve ishale neden olabilir. Yapılan araştırmalar köpeklerin % 80\’inin süte karşı allerjik olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ilk 2-3 aydan sonra süt vermekten kaçınılmalıdır.

Yavrunun anne sütünden sonra birden bire kuru mamayla beslenmesinin kabızlığa yol açabildiği de bilinmektedir.

Mamanın partikül büyüklüğü köpek yavrularına uygun olmalıdır. Büyük partüküllü bir mamayı yavrunun ağzına alması ve —cıg—nemesi zor olacağından, bu beslenmeyi olumsuz etkileyecektir. Köpeklerin arasında bireysel farklılıkların da olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle yavru maması hazırlayan ticari firmalar, farklı gelişme dönemleri için farklı partükül büyüklüğüne ve farklı formülasyonlara sahip mamalar hazırlamışlardır. Bu konuda en büyük yardımcınız veteriner hekiminiz olacaktır. Köpeğinize mama alırken mutlaka veteriner hekiminizin tavsiyeleri doğrusunda hareket edin.

Mamanın küçük parçalar halinde verilmesi, yavrunun yeme alışkanlığı kazanması açısından da önemlidir.

Köpeğinizin kabına mama koyduğunuzda, “gel” veya “ye” gibi bazı tek heceli komutlarla onu mama yemeye teşvik edebilirsiniz.

Yavruların mide kapasiteleri, günlük ihtiyaçlarını bir sefer yemeyle karşılayacak kadar gelişmediğinden, yavrular yiyeceklerini birkaç öğünde tüketirler.

Yavruların diyetleri 6.haftadan 3.aya kadar günde 4 öğün, 3.aydan 6.aya kadar günde 3 öğün, 6.aydan 12. aya kadar günde 2 öğün, 12. aydan sonra ise günde 1 öğün olarak verilmelidir.

Yemek zamanı ve yemek yedikleri yer olabildiğince sabit olmalı ve degıstirmemeye çaba gösterilmelidir. Günde 3 öğün yapılan beslemede yemek zamanlarının sabah, öğlen ve akşam olarak düzenlenmesi yararlıdır. Köpekler ancak 10-12 aylık olduktan sonra, günlük ihtiyaçlarını tek bir öğünle karşılayabilecek sindirim sistemi kapasitesine ulaşırlar.

Beslenme amacıyla, uyuyan yavruların uyandırılmaları doğru değildir. Yavruların beslenme kadar uykuya da gereksinimi olduğu unutulmamalıdır.

Yavrular 6-7 haftalık olduktan sonra diş degıstirme dönemine kadar, kuru mamanın ıslatılmasına gerek yoktur. çünkü ilk 6-7 haftadan sonra köpeklerde cıgneme refleksi iyice gelişir ve katı partiküller ağıza rahatça alınıp sindirilebilir.

Su katılmak suretiyle hazırlanan ve kendi yapısında yüksek miktarda su bulunduran (konserve gibi) mamalar, küf mantarlarının üremesi için uygun bir ortam yaratır. Bu tip su miktarı fazla olan mamalar, 30-60 dakika içersinde tüketilmediklerinde köpeğin önünden alınmalıdır. Islatılarak verilen mamaların tüketilmeyen kısımlarının süratle bozulabileceği unutulmamalıdır.

Yavru köpekler 4 aylık olduklarında geçici dişler dökülmeye başlar ve 42 adet kalıcı diş süt dişlerinin yerini alır. Diş degıstirme döneminde kuru mamaların ıslatılarak verilmesinde yarar vardır. Bunun nedeni bu dönemde kuru mamanın sert gelmesi ve yavrunun kuru mamalardan yeterince yaralanamamasıdır. Bu dönemde yavrunun biraz iştahsız olması normaldir. Ancak gene de bir miktar yumuşatılmamış (ıslatılmamış) kuru mama verilerek dişlerin temizlenmesi sağlanmalıdır.

çok sık olmamakla birlikte kırılmadan temizlenmiş ve pişirilmiş ilikli büyük kemiklerin verilmesi, köpeklerde dişlerin temizlenmesinde ve çene kaslarının gelişmesinde faydalıdır.

Kuru mamayla beslenme köpeklerin gelişimi açısından daha uygundur. çünkü ticari mamalar, gelişim açısından gerekli olan bütün unsurları dengeli bir şekilde ve yeterli miktarlarda içermektedir. Ev yemekleri ile yapılan beslemenin, gelişim için gerekli olan besin unsurlarını yeterli ve dengeli bir şekilde sağlayamadığı klinik araştırmalarla kanıtlanmıştır. Gene de köpeğinizi ev yemekleri ile beslemek niyetindeysiniz, mutlaka veteriner hekiminize danışıp onun verdiği diyetleri uygulayın. Yapılacak yanlış besleme, köpeğinizde gelişme bozukluklarına neden olabileceği gibi, hayatı boyunca kalacak problemlere de yol açabilir.

Köpeğinizi ev yemekleri ile besliyorsanız vitamin, kalsiyum gibi maddelerle diyetini takviye etmeniz gerekir. Kuru mamayla yapılan beslemede veteriner hekiminiz gerek duymadıkça, bu besin unsurlarını diyete katmanıza gerek yoktur. Ancak unutulmamalıdır ki, piyasada bulunan ticari mamalarında arasında kalite farkları vardır. Bu konuda en büyük yardımcınız her zaman olduğu gibi yine veteriner hekiminiz olacaktır.

Ev yemekleriyle yapılan beslenme, köpeğinizin seçici bir beslenme alışkanlığına sahip olmasına neden olabilir. çeşitli tatlarda ve lezzetlerde yemek vermek, beslenme uzmanlarının yanlış olarak vurguladığı bir harekettir. çünkü ne kadar çok çeşitlilik yaratılırsa, köpeğinizin beğenmeme ve yememe olasılığı da o oranda artacaktır. İyi kalite ticari mamalara erken yaşta alıştırılan yavrularda, seçici yem tüketiminin önüne geçilmiş olur.

Kalsiyum ve fosfor gibi iki temel besin maddesi, yavruların diyetinde yeterli ve dengeli bir düzeyde bulunmalıdır. çünkü kalsiyum ve fosfor düzeyi düşük mutfak artıklarıyla beslenen yavrularda sıklıkla raşitizm gelişmektedir.

Köpeklerin aşırı yağlanmasına izin verilmemelidir. Aşırı kilo alma ve yağlanma bir taraftan güzelliklerini diğer bir taraftanda sağlıklarını bozmakta ve hayatlarını kısıtlamaktadır. Bu yüzden iyi dengelenmiş ve denetimden geçmiş köpek mamalarının paketlerinde yazılı bulunan beslenme talimatlarına ve miktarlarına, veteriner hekiminiz aksi birşey söylemedikçe mutlaka uygun olarak davaranın. Aşırı mama tüketiminin midede rahatsızlıklara ve ishale neden olabileceğini aklınızdan çıkarmayın.

Yavru köpeklerin kişisel gereksinimlerine göre, ihtiyaç duydukları günlük mama miktarı de—gıs—iklik gösterebilir. Köpeğiniz her öğünden sonra yemek kabında mama bırakıyorsa, kaba koyduğunuz mama miktarını %10 azaltınız.

Kuru mamayla beslenen köpeklerin içme suyu gereksinimleri daha fazladır. Bu yüzden önlerinde her zaman taze ve yeterli miktarda temiz su bulunmalıdır. Köpeğinize içme suyu olarak musluktan akan suyu vermekten kaçının.

Köpeğinizin mama ve su kabı ayrı olmalıdır. Bu kaplar ayak altından uzak bir yere konulmalı ve her öğün sonrasında temizlenmelidir. Köpeğinizin deviremeyeceği büyüklükte ve şekilde su ve mama kabı seçmeye özen gösterin.

Köpeklerin diyetlerinde ani degısiklikler yapmaktan kaçınılmalıdır. Böyle bir işlem gerekliyse kademeli olarak yapılmalıdır. Köpeğinizin mamasını yeni bir mama ile degıstirirken, bu degısimi ortalama 7 günlük süreç içersinde yapmanız hem onun alışması hem de sindirim sistemi açısından faydalı olacaktır. Köpeğinizin eski mamasıyla yeni mamasını karıştırın ve bu karışımdaki yeni mamanın miktarını her gün arttırarak mamayı verin. Bu barsak mikroorganizmalarının yeni mamaya adaptasyonu açısından önemlidir. Yeni mamaya alışıncaya kadar dışkıda; miktar, kıvam ve renk açısından oluşabilecek degısikler normaldir. Adaptasyon sürecinden sonra bunlar normale dönecektir. Degısiklik ani bir şekilde yapılırsa ishal olma ihtimali çok yüksektir.

Yavru bir köpek normal olarak günde 4-5 kez dışkılama yapar.

Bazı köpeklerde dışkısını yeme (kaprofaji) olayı görülebilir. Bu davranış vahşi yaşamdan kalma bir alışkanlıktır. Bunun yanı sıra dışkı yeme, diyetteki besin maddeleri eksikliğinde yada dengesizliğinde, özellikle de lifli maddelerin noksanlığında ortaya çıkmaktadır. Mamada bulunan lifli maddeler, besinlerin barsaklardan gecıs süresinden sorumludur. Bu eksikliklerin sonunda dışkı yemenin yanı sıra toprak yeme olayı da görülebilir.

Köpekler bazen de ot yerler ve de kusarlar. çok sık karşılaşılmadığı sürece bu olay normal olarak kabul edilir. Bunun nedeni, köpeklerin yaşadığı karın ağrısı ve kendilerini rahatsız eden safrayı dışarı çıkarmaktır.

Temel olarak köpeklerin tatlıya gereksinimleri yoktur. çikolata ve şeker gibi yiyeceklerin uzun süre verilmesi sonucunda sindirim sisteminde bozukluklar, diş çürümesi, yağlanma ve şeker hastalıkları şekillenebilmektedir.

Köpekler havuç, yeşil sebzeler ve elma gibi bazı meyvaları da hoşlanarak tüketirler. Bunun beslenme açısından bir zararı yoktur.

Köpeğinize balık kılçıklarıyla tavuk gibi ufak kümes hayvanlarının kemiklerinin verilmesi, sindirim sistemine takılmaları ve batmaları gibi istenmeyen rahatsızlıkların meydana gelmesine neden olacağından tercih edilmemelidir.

Köpeklere asla çok sıcak yada çok soğuk yiyecekler verilmemelidir.

Evde kendimiz için hazırladığımız salçalı, baharatlı ve yağlı yemeklerin verilmesinin köpeklerde sindirim ve allerjik deri problemlerine neden olabileceği unutulmamalıdır. Köpeklerde allerjik reaksiyonların tedavisi uzun süren, zaman alıcı ve dikkat isteyen bir işlemdir.

Kuru mamayla beslenen bir köpeğe peynir, salam gibi maddelerin verilmesi gereksiz ve de yanlıştır. Bu tip besin maddeleri de köpeğiniz için allerjik olabilir.

Köpekler için hazırlanmış ticari mamaların zaman zaman pahalı oldukları iddia edilmektedir. Bununla birlikte ticari mamalar dengeli beslenme, yüksek sindirilebilirlik, sağlık, iştahla tüketim, dışkılamada düzen, az dışkı, temizlik ve pratik olmaları bakımından avantajlıdırlar.

Erişkin (adult) mamaya gecısiniz, köpeğinizin büyümesi durduktan sonra olmalıdır.

Irklara göre erişkin mamasına geçme yaşı aşağıda verilen tablodaki gibidir.

Küçük ırk (2.5-10 kg) 8-12 aylık
Orta boy ırk (10-25 kg) 12-18 aylık
Büyük ya da dev ırk (>25 kg) 12-24 aylık

Genel olarak köpeğinizin beslenmesinde bu hususlara dikkat etmeli ve özen göstermelisiniz. Ancak büyük yada dev ırk (erişkin ağırlığı 25 kg\’ın üzerinde olan köpekler) bir köpek yavrusu sahibiyseniz bunların dışında size birkaç tavsiyemiz daha olacak.

Bu tip ırkların gelişim süreci 12-24 ay kadar sürmektedir.

Büyük ve dev ırk köpeklerde gelişim, hayatlarının ilk aylarında gayet degıskendir. Haftalar geçtikçe vücut ağırlığı ve kemiklerin büyümesi artış gösteririr. Bu tip ırklarda çok hızlı bir canlı ağırlık artışı, kemikler ve eklemlerde düzeltilmesi zor gelişim bozukluklarına neden olduğundan aşırı beslenmeden kaçınılmalıdır. Canlı ağırlık artışı belirli zaman aralıklarıyla düzenli bir şekilde izlenmelidir.

Köpeklerin yağlanmasına izin verilmemelidir.

Büyük ve dev ırk köpekler genel olarak bazı ortopedik hastalıklara (osteochondrosis, dirsek displasisi, kalça displasisi gibi) yatkınlık gösterirler. Bu hastalıkların genellikle 4-8 aylık yaş gurubunda görüldüğü ve bazı ırklarda (Alman çoban köpekleri, Labrador, Rottweiller, Alman Kurt köpeği, Boxer, Golden Retriever, Danua, Dobermen) kalıtsal olduğu bilinmektedir. Yanlış beslenme (aşırı besleme ve fazla kalsiyum verilmesi) bu hastalıklar için risk faktörünü ortaya çıkarır. Büyük ve dev ırk köpekler genetik olarak hızlı gelişim gösterdiklerinden daha fazla risk altındadırlar.

Bazı köpek sahipleri yukarıda adı geçen hastalıklardan korunmak için mamaya kalsiyum takviyesi yaparak aslında bu rahatsızlıklara neden olmaktadırlar.

Büyük ırk köpeklere fazla kalsiyum verilmesi kemiklerin gelişimini olumsuz etkilemekte hatta durdurabilmektedir. Böyle olunca kemikler zayıf kalır. Aşırı kilo alımı sonucunda da zayıf olan kemikler bu yükü kaldıramaz ve kemiklerde eğrilik ve kırılmalar şekillenebilir.

Bu riskleri en aza indirmek, büyük ve dev ırklar için özel olarak geliştirilmiş mamaların kullanılması ile sağlanır. Eğer böyle bir mama kullanıyorsanız hiç bir ilave vitamin ve minerel katkısı yapmanıza gerek yoktur. Ayrıca mama tüketimi kontrol altında tutulmalıdır.

Köpeğinizin mamasına dışarıdan ekstra bir takım takviyeler yaparken mutlaka veteriner hekiminizin bilgisine başvurun.

Yavru mamalarının formülasyonları:

Yavru mamaları, yavru köpeklerin büyüme ve gelişme dönemindeki yüksek enerji ihtiyaçlarını karşılamak üzere düzenlenmiştir. Bu mamalar yeterli miktarda kalsiyum, yüksek oranda protein, yağ asitleri, mineral ve vitaminleri içermektedir. Yavru mamaları junior, puppy, growth gibi isimler almaktadırlar.

Tavuk etli yavru kuru mamaları :

Büyüme ve gelişme döneminde olan yavruların artan enerji ihtiyaçlarını ve gereksinim duydukları bütün besin maddeleri ihtiyacını karşılar. Protein kaynağı olarak tavuk eti ve tavuk yan ürünleri kullanılmıştır. Bu mamalar ufak ırklar için (2.5-10 kg. arası ağırlıkta, örn: Pincher, Terrier ) küçük taneli, orta boy ırklar için (11-25 kg. arası ağırlıkta, örn: Beagle, Spaniel, Cocker ) normal taneli, büyük ve dev ırklar için (erişkin ağırlığı 25 kg. üzerinde olan, örn: Doberman, Rotweilller ) büyük taneli olarak hazırlanmıştır. Ayrıca bu mamalardaki besin maddeleri oranları da ırkların büyüklüklerine ve ihtiyaçlarına göre farklı miktarlarda ayarlanmıştır.

Kuzu etli ve prinçli (Lamb & Rice) yavru kuru mamaları :

Bu mamalarda protein kaynağı olarak kuzu eti kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalar kuzu etinin köpekler için en az allerjik ve hazmı en kolay besin maddesi olduğunu göstermektedir. Bu mamalar besin duyarlılığı olan yavruların beslenmesinde, deri ve tüy sağlığının korunmasında iyi bir seçenektir. Kuzu eti en az allerjik besin maddesi olduğundan dolayı deri ve tüy sağlığı açısından koruyucu ve oluşabilecek problemleri ortadan kaldırıcı özelliğe sahiptir. Bu mamaların konserve formları da bulunmaktadır.

Yavru mamalarındaki esansiyel yağ asitleri sağlıklı ve parlak bir tüy yapısının, doğru dengelenmiş kalsiyum/fosfor oranı sağlam diş ve kemik yapısının, yüksek kaliteli protein seviyesi güçlü kas yapısının, yüksek sindirilebilirlik az miktarda ve sağlıklı dışkının oluşmasını sağlar. Ancak unutulmamalıdır ki, piyasadaki her ticari mama aynı kalitede değildir. Köpeğinizi, kendisine en uygun olan kaliteli ve profesyonel mamayla beslemek için veteriner hekiminizden bilgi almanız yararlı olacaktır.

Bu mamalardan başka bazı durumlarda (kusma, ishal) kullanılan, yavrular için özel diyet mamalar da bulunmaktadır. Ancak bunlar veteriner hekim kontrolünde kullanılmalı, veteriner hekimlere danışılmadan kullanılmamalıdır. çünkü verilecek yanlış bir diyet mama organizmadaki sorunun çözümü olacağına yeni bir problemin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Ayrıntılı bilgi için : evcil hayvanlar